Pasze

Posts Tagged ‘Tłuszcze właściwe’

Tłuszcze obojętne. W paszach i organizmach zwierzęcych ilościowo zdecydowaną przewagę nad innymi grupami mają tłuszcze obojętne. Zbudowane są z węgla, wodoru i tlenu, a więc tak jak węglowodany, lecz stosunek pierwiastków wchodzących w ich skład jest inny. Widać to z następującego zestawienia:
węgiel     wodór     tlen
tłuszcz        77    12    11
skrobia       44    6    50
Różnica w ilościowym występowaniu poszczególnych pierwiastków wpływa wyraźnie na energetyczną wartość tych substancji.
Tłuszcze obojętne składają się z glicerolu i kwasów tłuszczowych. Glicerol jest trójwartościowym alkoholem o słodkim smaku. Ma postać gęstej oleistej cieczy. Można rozcieńczać go wodą w dowolnym stosunku.
Zależnie od liczby cząsteczek kwasów tłuszczowych związanych z glicerolem glicerydy dzielą się na jedno- dwu- i trójglicerydy.
Tłuszcze powstają przez estryfikację glicerolu kwasami tłuszczowymi wg wzoru (reakcja dotyczy trójglicerydu).
Przyłączone do jednej drobiny glicerolu kwasy tłuszczowe mogą być takie same lub różne. W tłuszczach naturalnych przeważają jednak trójglicerydy mieszane, co oznacza, że jedna drobina glicerolu połączona jest z różnymi kwasami.
Reakcja przedstawiona we wzorze może przebiegać w obie strony. Rozpad tłuszczów może nastąpić pod działaniem enzymów, rozcieńczonych kwasów mineralnych i pary wodnej. Proces rozpadu ma charakter hydrolityczny, przy czym enzymy wywołujące go występują w przewodzie pokarmowym.
Woski. Pod względem budowy chemicznej woski są bardzo zbliżone do tłuszczów obojętnych. Są to estry wyższych kwasów tłuszczowych z jednowartościowymi wielkodrobinowymi alkoholami. Mają wysoki punkt topnienia, nie zmydlają się i nie są prawie wcale trawione. Spotyka się je zarówno w świecie zwierzęcym, jak i roślinnym. W organizmie zwierzęcym najpospolitsze są woski powstałe przez estryfikację kwasów tłuszczowych ze sterolami.
U roślin woski tworzą warstwę ochronną na liściach i owocach, utrudniającą wysychanie i chroniącą przed zmiennymi warunkami atmosferycznymi. Również u zwierząt substancje te są często produkowane przez gruczoły na skórze i wytwarzane w gruczołach łojowych. U niektórych ptaków wodnych wydzielają się one w bardzo dużych ilościach jako osłona przed zawilgoceniem piór i puchu. Najbardziej znany jest wosk pszczeli składający się z kwasu palmitynowego i alkoholu mirycylowe-go. Lanolina stanowiąca główny składnik tłuszczopotu wełny owczej jest mieszaniną wosków. W jej skład wchodzą alkohole: cerylowy, lanolinowy, cholesterol i inne, a spośród kwasów najwięcej jest palmitynowego i cerotynowego.