Tłuszczowce zawierające w swej drobinie izopren, węglowodór nienasycony o pięciu atomach węgla z boczną grupą metylową, lub pochodne tego związku, nazywają się lipidami izopre-nowymi. Zalicza się do nich sterydy, karotenoidy, kauczuk, terpeny, kamforę i inne. Spośród sterydów zostaną omówione tylko sterole.
Sterole. Są to wielkodrobinowe, drugorzędowe alkohole, wywodzące się z układu perhydro-cyklopentanofenantrenu. Rozpowszechnione są one w świecie roślinnym i zwierzęcym. Sterole rozpuszczają się w rozpuszczałnikach tłuszczowych, ale nie są tłuszczami, gdyż różnią się budową chemiczną i nie zmydlają się. Chociaż sterole występują w niewielkich ilościach, ich fizjologiczna rola jest duża, ponieważ do steroli lub pokrewnych związków należą liczne czynne ciała w organizmach zwierzęcych, jak: hormony płciowe, hormony nadnercza, kwasy żółciowe i witamina D. Sterole dzieli się na zoosterole — występujące w tkankach zwierzęcych, fitosterole roślinne i zymosterole z pleśni i grzybów.
Cholesterol jest najpospolitszym i najlepiej poznanym sterolem zwierzęcym. Występuje w stanie wolnym i jako ester nienasyconych kwasów tłuszczowych w komórkach i we krwi. Jest zapewne niezbędnym składnikiem komórki, a w krwi bierze udział w przenoszeniu tłuszczów. Najwięcej cholesterolu jest w nadnerczach, w tkance nerwowej oraz w skórze. Dużo cholesterolu jest w lanolinie będącej składnikiem tłuszczopotu wełny owczej.
Cholesterol jest syntetyzowany z kwasu octowego i nie jest składnikiem egzogennym. W pewnych nienormalnych warunkach cholesterol z krwi osadza się na ściankach naczyń krwionośnych, szczególnie aorty, powodując zwężenie światła tętnicy i wywołując atherosklerozę. Wydaje się, że ilość spożywanego cholesterolu ma mały wpływ na wystąpienie tego schorzenia, a zaburzenie tłumaczy się brakiem lipazy lipoproteinowej. Dodatek kwasu askorbinowego normalizuje do pewnego stopnia przebieg procesów metabolicznych.
Z innych steroli zwierzęcych ważny jest 7-dehydrocholesterol, jako prowitamina D.
Fitosterole występują w roślinach. Wśród nich specjalne zainteresowanie budzi ergosterol, gdyż pod wpływem działania promieni krótkich przekształca się w witaminę D. Z wyjątkiem ergosterolu, inne fitosterole nie są zapewne wchłaniane przez organizm zwierzęcy.
Karotenoidy. Są to barwniki roślinne o zabarwieniu od żółtego. do~l7njnatńego. Rozpuszczają się w rozpuszczalnikach tłuszczowych i tłuszczach. Zabarwienie zawdzięczają pewnej liczbie sprzężonych podwójnych wiązań. Łańcuch węglowy karojenoidów powstaje na skutek kondensacji izoprenu (metylobutadienu). Karotenoidy występują w roślinach powszechnie, w organizmach zwierzęcych zaś znajdują się jedynie pochodzące z pokarmu, ponieważ zwierzęta nie są zdolne do ich wytwarzania. Karotenoidy występują u zwierząt w tkance tłuszczowej, w ciałku żółtym, w mleku, żółtku jaja itd.
W roślinach karotenoidy występują zwykle łącznie i dopiero dzięki chromatografii udało się niektóre z nich oddzielić i wykryć nowe. Wszystkie karotenoidy dają z trójchlorkiem antymonu intensywne niebieskie zabarwienie (reakcja ta służy do oznaczenia chemicznego karo-tenoidów).
Najpospolitsze wśród karotenoidów są et-, 6- i y-karoteny. Występują we wszystkich roślinach zielonych oraz w owocach i niektórych korzeniach, jak np. w czerwonej marchwi, pomidorach. Istnieje korelacja dodatnia między zawartością chlorofilu (zielonego barwnika) i karotenów w zielonych częściach roślin. Ciemnozielone rośliny są również bogate w karoteny.
Zawartość, karotenów jest ważna, ponieważ są one prowitaminami witaminy A. Witamina ta nie występuje w roślinach, lecz tylko karoteny, z których w organizmie zwierzęcia tworzy się witamina.